Wakati wa kuitumia
Mtu akikualika kula sushi na itakuwa mara yako ya kwanza.
Sentensi kwa Kiswahili (“Sijawahi kula chakula cha Kijapani.”)
Katika “Sijawahi kula chakula cha Kijapani.”, uzoefu ambao bado haujatokea uko ndani ya ‘Sijawahi’: ‘si-’ (mimi, kanushi), ‘-ja-’ (bado) na ‘wahi’. ‘Kula’ ni kitenzi-jina, na ‘cha Kijapani’ kinafuata ‘chakula’.
- Sijawahi
- kitenziwahi · nafsi: ya kwanza umoja · wakati: kanushi ya -ja- (bado) · 'si-' (mimi, kanushi) + '-ja-' (bado) + 'wahi': sijawahi = never yet
- kula
- kitenzila · umbo: kitenzi-jina (ku-) · 'ku-' + 'la' = to eat; kitenzi cha silabi moja kinabaki na 'ku-'
- chakula
- nomino'chakula' = food, ngeli ya KI-VI
- cha
- kihusishi'cha' = of, inakubaliana na 'chakula'
- Kijapani
- nomino ya pekee'Kijapani' = Japanese, kwa herufi kubwa
Sentensi kwa Kiingereza (“I've never eaten Japanese food.”)
Kwa Kiingereza, uzoefu unahitaji wakati timilifu: ‘have’ (’ve) + ‘never’ + ‘eaten’, umbo la ‘eat’. ‘Japanese’ inakuja kabla ya nomino.
- I
- kiwakilishikiwakilishi 'mimi'
- 've
- kitenzi kisaidizihave · wakati: uliopo · nafsi: nafsi ya kwanza · idadi: umoja · ufupisho wa 'have', wakati timilifu
- never
- kielezikielezi 'never' = sijawahi
- eaten
- kitenzieat · umbo: kauli ya wakati uliopita (participle) · kauli ya 'eat' ya wakati uliopita
- Japanese
- kivumishikivumishi 'Japanese', herufi kubwa
- food
- nominonomino 'food' = chakula
Kinachobadilika kutoka lugha moja hadi nyingine (Kiswahili × Kiingereza)
Kiingereza kinabadilisha kitenzi (‘eaten’); Kiswahili kinatumia ‘-ja-’ ndani ya ‘Sijawahi’. Kiingereza kinaweka ‘Japanese’ mbele; Kiswahili kinaweka ‘cha Kijapani’ nyuma.
Mfano wa mazungumzo
— I've never eaten Japanese food.
— Sijawahi kula chakula cha Kijapani.
— Then let's go this weekend!
— Basi twende wikendi hii!