Wakati wa kuitumia
Ukiwa mtaa usioujua na unataka mwenyeji akupendekezee mahali pa kula.
“Naweza kupata mgahawa mzuri wapi karibu na hapa?” — Sentensi kwa Kiswahili
Katika “Naweza kupata mgahawa mzuri wapi karibu na hapa?”, kivumishi ‘mzuri’ kinafuata nomino na kinaanza na ‘m-’ ili kikubaliane na ‘mgahawa’. ‘Wapi’ inaweza kukaa katikati ya sentensi.
- Naweza
- kitenzi kisaidiziweza · nafsi: ya kwanza umoja · wakati: uliopo (-a-) · 'naweza' = I can, mwanzoni bila 'Je'
- kupata
- kitenzipata · umbo: kitenzi-jina (ku-) · 'ku-' + 'pata' = to find, to get
- mgahawa
- nomino'mgahawa' = restaurant, ngeli ya M-MI
- mzuri
- kivumishi'mzuri' = good; 'm-' inakubaliana na 'mgahawa'
- wapi
- kielezi'wapi' katikati ya sentensi
- karibu
- kielezi'karibu na' = near to
- na
- kihusishi'na' baada ya 'karibu': karibu na hapa
- hapa
- kielezi'karibu na hapa' = nearby
“Where can I find a good restaurant nearby?” — Sentensi kwa Kiingereza
Kwa Kiingereza, ‘Where’ inaanza swali, ‘good’ iko mbele ya ‘restaurant’, na ‘nearby’ ni neno moja mwishoni.
- Where
- kielezineno la swali 'where'
- can
- kitenzi kisaidizican · wakati: uliopo · kitenzi kisaidizi 'can'
- I
- kiwakilishikiwakilishi 'mimi'
- find
- kitenzifind · umbo: umbo la msingi (bila "to") · kitenzi 'find' = pata
- a
- kibainishikibainishi 'a'
- good
- kivumishikivumishi 'good' = mzuri
- restaurant
- nominonomino 'restaurant' = mgahawa
- nearby
- kivumishikielezi 'nearby' = karibu na hapa
Kiswahili × Kiingereza: Kinachobadilika kutoka lugha moja hadi nyingine
Kiingereza kinaweka ‘good’ mbele na hakibadiliki; Kiswahili kinaweka ‘mzuri’ nyuma na kinakibadilisha (mzuri, kizuri, nzuri). ‘nearby’ inakuwa ‘karibu na hapa’.
Mfano wa mazungumzo
— Where can I find a good restaurant nearby?
— Naweza kupata mgahawa mzuri wapi karibu na hapa?
— Try the place by the beach, the fish is fresh.
— Jaribu ule wa ufukweni, samaki ni wabichi.