Wakati wa kuitumia
Mtoto wako akikosa darasa na unataka kumuuliza mzazi mwingine kuhusu kazi.
Sentensi kwa Kiswahili: “Je, mwalimu alieleza kazi ya nyumbani?”
Katika “Je, mwalimu alieleza kazi ya nyumbani?”, wakati uliopita uko ndani ya kitenzi: ‘-li-’ katika ‘alieleza’. ‘Kazi ya nyumbani’ ni maneno matatu kwa neno moja la Kiingereza.
- Je
- chembe'Je' huanzisha swali la ndiyo au hapana
- mwalimu
- nomino'mwalimu' = teacher, ngeli ya M-WA
- alieleza
- kitenzieleza · nafsi: ya tatu umoja · wakati: uliopita (-li-) · 'a-' (yeye) + '-li-' (wakati uliopita) + 'eleza'
- kazi
- nomino'kazi' = work, kazi
- ya
- kihusishi'ya' = of, kwa ngeli ya N ya 'kazi'
- nyumbani
- nomino'nyumba' + '-ni' = at home; 'kazi ya nyumbani' = homework
Sentensi kwa Kiingereza: “Did the teacher explain the homework?”
Kwa Kiingereza, ‘Did’ inabeba wakati uliopita, kwa hivyo ‘explain’ inarudi kwenye umbo la msingi.
- Did
- kitenzi kisaidizido · wakati: uliopita · kitenzi kisaidizi 'did', wakati uliopita
- the
- kibainishikibainishi 'the'
- teacher
- nominonomino 'teacher' = mwalimu
- explain
- kitenziexplain · umbo: umbo la msingi (bila "to") · kitenzi 'explain', umbo la msingi baada ya 'did'
- the
- kibainishikibainishi 'the' kabla ya 'homework'
- homework
- nominonomino 'homework' = kazi ya nyumbani
Kinachobadilika kutoka lugha moja hadi nyingine: Kiswahili × Kiingereza
Kiingereza kinaweka wakati kwenye ‘did’; Kiswahili kwenye kiambishi ‘-li-’. Kiingereza kina ‘homework’ moja; Kiswahili husema ‘kazi ya nyumbani’.
Mfano wa mazungumzo
— Did the teacher explain the homework?
— Je, mwalimu alieleza kazi ya nyumbani?
— Yes, exercises on page twelve.
— Ndiyo, mazoezi ya ukurasa wa kumi na mbili.