Kailan ito gagamitin
Kapag umuwi ang anak o kaklase mula sa paaralan at gusto mong malaman kung ipinaliwanag ng guro ang takdang aralin.
Ang pangungusap sa Filipino (“Ipinaliwanag ba ng guro ang takdang aralin?”)
Sa “Ipinaliwanag ba ng guro ang takdang aralin?”, pokus sa layon ang pandiwa (‘i-’), kaya ang ‘takdang aralin’ ang paksa na may ‘ang’, at ang gumawa, ang guro, ay may ‘ng’. Ang ‘-in-’ ang nagsasabing tapos na ang kilos, at ang ‘ba’ ang ginagawang tanong.
- Ipinaliwanag
- pandiwapaliwanag · pokus: layon (i-) · aspekto: perpektibo (tapos na) · 'i-' + '-in-' + 'paliwanag': naipaliwanag na; pokus sa takdang aralin
- ba
- partikulapartikula ng tanong
- ng
- pang-ukol'ng' bago ang gumagawa sa pokus sa layon: 'ng guro'
- guro
- pangngalanpangngalan 'teacher'
- ang
- pang-ukol'ang', paksa: ang takdang aralin
- takdang
- pang-uri'takda' + '-ng': 'assigned'
- aralin
- pangngalanpangngalan 'lesson'; 'takdang aralin' = homework
Ang pangungusap sa Ingles (“Did the teacher explain the homework?”)
Sa Ingles, ang nakaraang tanong ay ginagawa gamit ang ‘Did’, at nananatili sa batayang anyo ang ‘explain’. May ‘the’ ang dalawang pangngalan.
- Did
- pantulong na pandiwado · panahunan: nakaraan · nakaraang anyo ng pantulong na 'do', para magtanong
- the
- pantukoypantukoy na 'ang'
- teacher
- pangngalanpangngalang 'guro'
- explain
- pandiwaexplain · anyo: batayang anyo (walang "to") · pangunahing pandiwang 'ipaliwanag', batayang anyo
- the
- pantukoypantukoy na 'ang'
- homework
- pangngalanpangngalang 'takdang aralin'
Ano ang nagbabago mula sa isang wika patungo sa iba (Filipino × Ingles)
Sa Ingles, ang ‘Did’ ang nagdadala ng panahunan; sa Filipino, ang mismong pandiwa sa ‘-in-’. Sa Ingles, laging paksa ang gumawa; dito sa Filipino, ang takdang aralin ang paksa.
Halimbawang usapan
— Did the teacher explain the homework?
— Ipinaliwanag ba ng guro ang takdang aralin?
— Yes, but only the first part.
— Oo, pero ang unang bahagi lang.