Khi nào dùng
Ở hiệu thuốc, khi bạn muốn biết một loại thuốc có bán tự do hay phải có toa.
Câu trong Tiếng Việt — “Tôi có thể mua thuốc mà không cần đơn bác sĩ không?”
Trong “Tôi có thể mua thuốc mà không cần đơn bác sĩ không?”, câu giữ trật tự câu kể: ‘tôi có thể mua thuốc’. Chữ ‘không’ xuất hiện hai lần: lần đầu là phủ định (‘không cần’), lần sau ở cuối là trợ từ hỏi.
- Tôi
- đại từđại từ 'tôi', người hỏi
- có
- trợ động từcó thể · thì: không chia · âm đầu của 'có thể' = can
- thể
- trợ động từcó thể · thì: không chia · 'có thể' đứng trước động từ chính 'mua'
- mua
- động từmua · thì: không chia · 'mua' = buy; không đổi hình thức
- thuốc
- danh từdanh từ 'thuốc' = medicine, không cần số nhiều
- mà
- liên từ đẳng lập'mà' nối: mua thuốc mà không cần…
- không
- trạng từphủ định 'không' trước 'cần'
- cần
- động từcần · thì: không chia · 'cần' = need; 'không cần' = without needing
- đơn
- danh từ'đơn' = toa, giấy kê thuốc
- bác
- danh từâm đầu của 'bác sĩ' = doctor
- sĩ
- danh từ'đơn bác sĩ' = toa do bác sĩ kê
- không
- trợ từtrợ từ hỏi 'không' ở cuối câu
Câu trong Tiếng Anh — “Can I buy medicine without a prescription?”
Trong tiếng Anh, ‘Can’ chuyển lên trước ‘I’ để thành câu hỏi. Giới từ ‘without’ một mình mang nghĩa ‘mà không cần’, và ‘a prescription’ cần mạo từ ‘a’.
- Can
- trợ động từcan · thì: hiện tại · trợ động từ 'can', đứng đầu để hỏi
- I
- đại từđại từ 'tôi'
- buy
- động từbuy · dạng: dạng nguyên mẫu (không có "to") · động từ chính 'mua'
- medicine
- danh từdanh từ 'thuốc', không đếm được
- without
- giới từgiới từ 'without' = mà không cần
- a
- từ hạn địnhmạo từ không xác định 'một'
- prescription
- danh từdanh từ 'đơn thuốc'
Tiếng Việt × Tiếng Anh — Điều thay đổi giữa hai ngôn ngữ
Tiếng Anh hỏi bằng cách đảo ‘Can I’; tiếng Việt thêm ‘không’ ở cuối. Tiếng Anh có một giới từ ‘without’; tiếng Việt dùng cả cụm ‘mà không cần’.
Ví dụ hội thoại
— Can I buy medicine without a prescription?
— Tôi có thể mua thuốc mà không cần đơn bác sĩ không?
— For this one, yes; for antibiotics you need one.
— Loại này thì được, còn thuốc kháng sinh thì phải có đơn.